Jakbyś opisał swoje zdjęcia, swój pomysł na uprawianie fotografii?

Aparat fotograficzny może być narzędziem patrzenia lub myślenia. Najczęściej jest mieszanką obu tych możliwości w różnych proporcjach. Staram się by stawał się on dla mnie coraz bardziej narzędziem myślenia. Kamera jest ekstensją i wzroku i mózgu. Myślą o fotografii jako sztuce nie można zapominać o tym drugim.

Masz jakąś swoją myśl przewodnią, która przyświeca Ci przy naciskaniu spustu migawki?

Moja myśl to czy warto ją naciskać, zwłaszcza, że widzę już zdjęcie (na ekranie lcd) jeszcze przed jego zrobieniem.

Bliżej Ci do chłodnej kalkulacja czy żywiołu?

Działałem na ogół spontanicznie. Teraz to się zmienia. Ilość kombinacji jest ograniczona. I naprawdę widać to zbliżanie się do “krawędzi “oglądając pewne rodzaje fotografii. Trzeba być świadomym.

Pamiętasz swoje początki w fotografii?

Początki były typowe. Już w szkole podstawowej robiłem zdjęcia bez niczyjej pomocy. Nawet w pewien sposób eksperymentowałem.

Po latach praktyki i doświadczeń, czy czujesz się wciąż poszukiwaczem?

Ciągle liczę na jakieś odkrycia.

Czy panując nad warsztatem panujesz nad materią emocjonalną zdjęcia? Czy wciąż jest Cię w stanie zaskoczyć efekt końcowy?

Liczę na zaskoczenie. Fotografia jest pełna sprzeczności. Można o niej powiedzieć wszystko. Jest prawdą i fałszem, balsamowaniem i niszczeniem, ratowaniem i uśmiercaniem. Nie można się nudzić.

Człowiek kroczy od inspiracji do inspiracji. Mógłbyś nakreślić swoją drogę kreśląc ją sylwetkami mistrzów? Kto nadal jest niedoścignionym wzorem?

Nie miałem wzorów. Dopiero teraz świadomie znam historię fotografii. Cenię krańcowo różnych autorów. Tych, których prace oglądam zapominając, że jest to fotografia, np Elliot Erwit poprzez fotografów o specyficznym oglądzie świata jak Martin Parr czy autorów, których prace nie są czystą fotografią, np. Jeff Wall, Roger Ballen.

Szukasz tematów czy to tematy same pchają się przed obiektyw?

Szukam i nie jest to łatwe.

Co sprawia Ci największą trudność w fotografii?

Samoświadomość.

Podchodzisz do fotografii ortodoksyjnie czy korzystasz z udogodnień jakie daje technologia XXI wieku?

Korzystam ze wszystkiego, oprócz działań i technik, które podążają za banałem. Technika to udogodnienie i zabawa. Nie można o niej za dużo myśleć, to ślepa uliczka, nic się tak szybko nie starzeje jak nowość. Chyba że ta technika odkrywa nowe, nie znane wcześniej światy wizualne.

Opowiedz o swoim warsztacie.

Przez wiele lat fotografowałem tylko średnim formatem na slajdach. Trochę pracowałem w studio. W studio używałem sprzęt Mamiya. A w świetle zastanym to były też różne kamery Mamiya i Fuji 645 GAzi.

Teraz to lustrzanki cyfrowe Canona, ostatnio 5dMkII, Lumix GF1 i kamera otworkowa (dla równowagi)

Zdobywasz nagrody, wyróżnienia, ale czy da się żyć z fotografii?

Da się, ale coraz trudniej. Publikuję zdjęcia w prasie i innych wydawnictwach. Mam bank fotografii z Polski, www.ga.com.pl

No i pracuję w Akademii Sztuk Pięknych.

Masz jakieś ulubione zdjęcie?

Powiem szczerze. Myślę nad tym pytaniem już kilka minut i nic nie przyszło mi do głowy. To chyba nie mam.

Fotografia cyfrowa zawładnęła światem. Przeszedłeś już na “drugą stronę” czy pozostałeś wierny fotografii analogowej?

Korzystam w 95 procentach z techniki cyfrowej. Myślę, że nie trzeba się zbyt zastanawiać nad technologią i żałować rozlanego mleka. Co innego jest ważne.

Masz jakieś miejsce marzenie, gdzie czujesz, że zrobiłbyś zdjęcie życia?

Nie mam. Przynajmniej sobie tego nie uświadamiam. A zdjęcie życia to raczej nie efekt takiego czy innego miejsca (choć tak może być w przypadku fotoreporterów) tylko pracy nad samym sobą.

Liczyłeś kiedyś ile kilometrów musiałeś przejść, żeby zrobić to jedno zdjęcie,z którego byłeś zadowolony?

Zrobiłem już setki tysięcy km, właśnie w poszukiwaniu zdjęć. Głównie robiąc prace dla wydawnictw. Myślę jednak, że źródła inspiracji tkwią w naszych głowach a większość tematów, którym warto się poświęcić jest obok nas.

Oglądałeś ostatnio jakieś zdjęcie i pomyślałeś dlaczego to nie Ty je zrobiłeś?

Po to chodzę na wystawy i oglądam albumy. Jednak nie odczuwam chorobliwej zazdrości oglądając udane prace, staram się by mnie wewnętrznie wzbogaciły.

Gdzie można zobaczyć Twoje zdjęcia?

www.rawluk.pl

Dziękuję Maćku  za rozmowę.

Aparaty half-frame pojawiały się od tego czasu na rynku aż do lat 90-tych XX wieku. Największą popularnością cieszyły się w latach 1950-1965, wtedy też powstały takie aparaty jak Olympus Pen czy Canon Demi.

Większość liczących się w tamtych czasach firm fotograficznych miało w swojej ofercie aparaty o rozmiarze klatki 18×24mm. Były wśród nich aparaty z celownikiem lunetkowym, dalmierze, lustrzanki, a jedna z ostatnich konstrukcji Yashica Samurai była lustrzanką z auto-focusem.

Chajka2

Obiektyw: Industar-69
Ogniskowa: 28mm (odpowiednik 39.2mm dla małego obrazka)
Zakres przysłon: 2.8 – 16
Zakres ostrzenia: od 0.8m do nieskończoności
Czasy migawki: 1/30 – 1/250 oraz “B”.
Rozmiar klatki: 18×24mm (half frame, proporcje 4:3)

Jest to solidny aparat o zwartej, metalowej konstrukcji. Ma wymienny obiektyw (choć osobiście nie znalazłem innych obiektywów poza tym zamontowanym w aparacie) mocowany gwintem M39. Migawka centralna zamocowana jest na stałe w aparacie, tuż za ostatnią soczewką obiektywu. Kadr zorientowany jest pionowo. Przy tym rozmiarze klatki, dźwignia naciągu filmu ma krótki skok, i jeśli zajdzie potrzeba daje niezłą szybkostrzelność, a do zapełnienia są 72 klatki, bo tyle ich mieści się na standardowym filmie 135/36.

Obiektyw Industar-69 daje ostry, kontrastowy obraz. Jego przednia soczewka jest dość głęboko schowana w obudowie przez co jest mniej narażona na porysowanie jeśli nosi się aparat w kieszeni oraz zastępuje to osłonę przeciwsłoneczną :). Centralna migawka jest cicha (słychać tylko lekkie pyk!) i nie powoduje wstrząsów.

Jedyną dla mnie bolączką przy korzystaniu z tego aparatu jest powrotne zwijanie filmu. Do tego celu służy znajdujące się na spodzie aparatu pokrętło, które trzeba jednocześnie odciągać i obracać w czasie zwijania filmu.

Do czego się nada?

Ponieważ jest to aparat fotograficzny to do robienia nim zdjęć. Nie mam zamiaru tego apratu tutaj komukolwiek polecać i udowadniać, że jest doskonały do tego czy owego. Ja robię nim zdjęcia na dwa sposoby.

Jest to jeden z moich kieszonkowych aparatów do noszenia gdziekolwiek, gdzie nie chce mi się zabierać torby i napychać jej kilkoma rolkami filmu. Jedna rolka w aparacie i opcjonalnie jedna w kieszeni, to i tak czasami za dużo.

W drugim bawię się zestawianiem sąsiadujących na negatywie kadrów, które łączę w pary lub zestawy trzech ujęć. Czasami są one przemyślane, a kiedy indziej zdaję się na przypadek. Jest to jednocześnie niezły sposób na dokończenie filmu znajdującego się w aparacie :)

Więcej zdjęć można zobaczyć tu: http://szu2.pinkpixel.pl/index.php?/projects/nika/

W 2007 roku Getty Images wygrało sprawę o plagiat jednego ze zdjęć z ich oferty. Niby nic dziwnego, w zasadzie słuszna sprawa, a jednak było to dość zaskakujące orzeczenie, gdyż nie dotyczyło w tym przypadku zwyczajnej kradzieży zdjęcia i jego wykorzystania, tylko wykonania zdjęcia będącego w opinii Getty Images zamierzoną kopią jednej fotografii z ich katalogu. Podobieństwo tych zdjęć nie jest zapewne przypadkowe, na jednym i drugim widać całującą się parę jadącą na karuzeli z konikami. Zdjęcia na pewno są do siebie podobne, ale czy na tyle by stwierdzić, że powstała identyczna kopia?

Podobno Ian Sanderson, autor oryginalnej fotografii, kiedy zobaczył kopię, stwierdził że to jego dzieło. Poniżej zestawienie tych dwóch zdjęć, zaczerpnięte z artykułu “Getty Images wygrywa w sądzie sprawę o plagiat” (Fotal.pl – 2007-12-10)

W tej sprawie nie bez znaczenia są również pieniądze, różnica pomiędzy zakupem licencji od Getty Images, a zapłatą za wykonanie zdjęcia, które stało się przyczyną sprawy. Czy winny jest autor plagiatu? Podobno zrobił je wg. szkicu który otrzymał od zleceniodawcy, jeśli tak, to zleceniodawca może być złodziejem, tylko że chodzi nie o samo zdjęcie, a sytuację przedstawioną na zdjęciu, a może zleceniodawca nie widział zdjęcia Sandersona? Wyrok jaki zapadł w tej sprawie pozostawił chyba więcej pytań niż odpowiedzi.

Przyznam się, że mam mieszane uczucia, no bo jak to? – nie mogę już zrobić zdjęcia, które będzie podobne by nie być posądzonym o kradzież?

Bez przesady

Na blogu Zawsze Kwadrat można przeczytać o problemach Davida Burdeny, któremu zarzucono, że zdjęcia z jego wystawy “Sacred & Secular” są bardzo podobne do zdjęć autorstwa Sze Tsung Leong z wystawy “Horizons”.

A w rodzimym wydaniu internetowych galerii np. dyskusja o te dwa zdjęcia: “Spełnienie” – ScarletOhara oraz “Embrion” – ~BudhaBar. Trzeba zaznaczyć, że dyskusja nie była sprowokowana przez samych autorów.

Postanowiłem dorzucić do tego worka jeszcze dwa zdjęcia, których podobieństwo jest dość zaskakujące. Autorami tych zdjęć są Henrii Cartier-Bresson i Zofia Rydet.

Nie wiem czy oboje autorzy wiedzieli o istnieniu tych zdjęć. Zdjęcie Bressona było wykonane o kilka lat wcześniej od zdjęcia Zofii Rydet. Czy nieżyjąca już niestety polska artystka widziała to zdjęcie Francuza i wzorując się na nim wykonała swoje? A jeśli tak, to co z tego? Plagiat, inspiracja,
a może …

… paralelizm

Istnieje pojęcie paralelizmu twórczego, mówiące o tym, że może dojść do równoległego powstania podobnych dzieł stworzonych przez różnych autorów, którzy nie mieli wcześniej kontaktu i nie znali nawzajem swojej twórczości. Każdy z nas może przecież wpaść na podobny pomysł, np. zrobienia serii portretów w kwadratowym kadrze, domkniętych winietą, z centralnie ustawionym modelem i wzorzystą tapetą w tle lub sfotografować taki sam widok.

Fotografia w tym przypadku jest w szczególnie kłopotliwej sytuacji, są przecież miejsca/widoki/sceny sfotografowane tak wiele razy, że prawdopodobieństwo powstania dwóch czy więcej zdjęć bardzo podobnych do siebie jest bardzo wysokie. Na to nakłada się jeszcze podobieństwo np. stosowania takiej samej optyki, materiałów, aparatów i powstaje “bigos”, w którym doprawianie zdjęć indywidualną, autorską obróbką może już nie wystarczyć i ktoś krzyknie – to jest plagiat!.

Wszystkim życzę by mogli odpowiedzieć tak jak poniżej :)

Linki w tym temacie:

Visual plagiarism: when does inspiration become imitation? – www.epuk.org

Getty Images wins ‘plagiarism’ appeal over lookalike photograph – www.epuk.org

Zawiść, wtórność, brak polotu – zawsze-kwadrat.pl

Copycat or Not? Photographer Challenged Over Look-Alike Work – www.pdnpulse.com

Przychodzi mi do głowy taka refleksja.
Praktycznie codziennie kupując różne produkty, dostajesz jako bonus pinhole camerę.
Wystarczy tylko zrobić dziurkę. Czyż to nie piękne?
Ciekawe kiedy w dziale foto w mediamarkt zaczną sprzedawać np. pudełka po butach czy puszki po piwie.

Jakiś czas temu…

we wszystkich stacjach radiowych królowała piosenka Cher “Believe”, w której zastosowano komputerowy efekt zniekształcający w charakterystyczny sposób głos (taki łamiący się, metaliczny). Nie minęło wiele czasu i stacje radiowe zaczęły wypluwać z głośników setki piosenek w których zastosowano podobny zabieg stylistyczny.

… jakiś czas później…

pojawiły się pierwsze zdjęcia, w których zastosowano tzw. efekt tilt-shift, który zniekształca obraz tak, iż mamy wrażenie, że nie patrzymy na realny świat tylko na makietę z miniaturowymi obiektami.
Wydawać by się mogło, że za tymi zdjęciami stoją “zawodowcy” posiadający sprzęt fotograficzny niedostępny zwykłemu śmiertelnikowi.  Otóż nic bardziej mylnego. Robiąc fotkę nawet prostym aparatem o średnich możliwościach i odpowiednio ją komponując, można przy pomocy odpowiedniego programu komputerowego uzyskać “fajny” efekt powalający oglądających na kolana.
Idę o zakład, że niebawem z serwisów fotograficznych będzie uśmiechać się do nas tysiące podobnych zdjęć.

Tu i teraz

Żeby ułatwić zadanie podpowiem jak prosto, łatwo i przyjemnie (parafrazując Adama Słodowego – mistrza tworzenia cudów z niczego) przy pomocy deseczki, gwoździka i szmateczki uzyskać taki efekt.

W programie Adobe Photoshop wybieramy tryb szybkiej maski (Quick Mask), następnie wybieramy gradient lustrzany i zaznaczamy go w ten sposób, że początek będzie określał obszar centralnej ostrości, a jego koniec obszar masksymalnego rozmycia obrazu. Efektem będzie pojawienie się zaznaczonej na czewrwono maski.

Następnie wracamy do standartowego trybu edycji.

Wybieramy z menu Filtry filtr Blur (rozmycie), a następnie Lens Blur (rozmycie soczewkowe). Dalej już droga prosta. Na podglądzie będziemy obserwować efekt eksperymentowania z suwakami korekcyjnymi, i po uzyskaniu zadowalającego efektu klikniemy Ok.

Bardziej ambitni mogą jeszcze pobawić się narzędziami z panelu Adjustment żeby odpowiednio ustawić nasycenie kolorów, kontrast i… gotowe. Możemy wstawić zdjęcie w fotoramkę.

Ciekawe, czy tak jak przeminęła moda na piosenki z łamiącym się metalicznym głosem, tak minie moda na “fajny” efekt?
Pożyjemy, zobaczymy. Nie ulega jednak wątpliwości, że nawet średniej jakości zdjęcie zyskuje “zawodowy sznyt”.

Za jakiś czas…

Przy okazji pisania tego tekstu naszła mnie jeszcze jedna refleksja.
Któregoś pięknego dnia oglądałem na YouTube możliwości jakie oferuje nowy Photoshop CS5 i to, co zobaczyłem kazało mi się zastanowić, do czego jeszcze jest potrzebny człowiek. Program sam automatycznymi funkcjami jest w stanie doprowadzić praktycznie każde zdjęcie do poziomu profesjonalnej fotografii. Możliwe, że w CS np. 7 czy 8 nie trzeba już będzie nawet wgrywać zdjęcia do programu. Będą gotowe kliparty, moduły z “nano pixelami” z których będzie można stworzyć dowolną “fotografię”. A taki szczegół, że ten, któremu robiliśmy zdjęcie akurat stał za drzewem czy go w ogóle nie było nie będzie miał większego znaczenia. Odpowiedni algorytm sobie z tym poradzi.

Chyba sprzedam aparat, wystarczy ten w telefonie ;-)